Reactie op artikel in NRC ‘Laat mij toch lekker mijn eigen pensioenfonds kiezen!’

BeFrank
26 sep 2011

In de NRC van zaterdag 24 september 2011 stond het artikel ‘Laat mij toch lekker mijn eigen pensioenfonds kiezen!’ Het artikel beschrijft o.a. een verdediging van de verplichtstelling vertolkt door de heer Borgdorff (Zorg & Welzijn) en de heer Den Uijl (ABP). Ze stellen dat het huidige systeem met haar verplichtstelling beter is dan het zelf-doen pensioen. BeFrank toont aan dat het ook echt anders en beter kan!

Verplichtstelling
Met de komst van het pensioenakkoord verplaatsen de riscio’s zich van het pensioenfonds naar de deelnemer. Formeel dan, want informeel behoorden niet-indexeren en afstempelen al tot de mogelijkheden, alleen is dit nooit goed gecommuniceerd aan de deelnemers. Wat dat betreft is BeFrank het volledig eens met Peter Borgdorff, directeur van pensioenfonds Zorg en Welzijn. Borgdorff zegt namelijk: “wij zijn 50, 60 jaar lang niet in gesprek gegaan met onze deelnemers.” Dat is precies het grote risico van een verplichtstelling: geen betrokkenheid vanuit uitvoerder richting deelnemer. Die heeft toch geen keus!

Gezien de risicoverplaatsing is een verplichtstelling niet meer houdbaar en zou de deelnemer extra zeggenschap moeten hebben, ofwel inzicht en invloed. BeFrank is een voorstander van een pensioenplicht waarbij de deelnemer zelf de vrijheid heeft om te beslissen waar hij dit pensioen onderbrengt.

De tijd is rijp voor het loslaten van de huidige verplichtstelling. De ontwikkelingen in pensioenland, zoals beleggingsinnovatie en IT ontwikkelingen, geven daarvoor aanleiding. Met de komst van uitvoerders als BeFrank zijn er nu alternatieven, waarbij deelnemers via lifecycle beleggen op een verantwoorde wijze pensioen kunnen opbouwen tegen lagere kosten dan dat ze nu betalen bij hun pensioenfonds. Daarbij, op andere terreinen wordt marktwerking geïntroduceerd met als doel het vergroten van de efficiency én kwaliteit; beiden in het belang van de klant. Wordt de discussie verplaatst naar het pensioendomein willen de regenten vooral benadrukken hoe anders pensioen is en dat er andere regels moeten gelden.

De huidige bestuurders wijzen frisse alternatieven bij voorbaat al af en vaak met argumentatie waaruit blijkt dat ze zich niet verdiept hebben in deze nieuwe mogelijkheden. Ook de bescherming van de deelnemer wordt vaak geopperd als argument, alsof de pensioenwet de deelnemer niet afdoende bescherming biedt.

Deelnemer centraal?
De heren stellen dat ze alles doen in het belang van de deelnemer. Echter bij het bespreken van de optie ‘beleggen in leeftijdscategorieën’ tijdens de onderhandelingen over het pensioenakkoord blijkt het tegendeel. Deze optie werd als zeer goede oplossing gezien. Echter deze optie heeft het niet gehaald, omdat dit de solidariteit onder druk zou zetten en daarmee de verplichtstelling (zie FD artikel 14 juli 2011). Hun emotionele reactie ‘tot de laatste snik proberen te voorkomen dat we dit mooie systeem om zeep helpen’ bevestigd dat de heren niet de deelnemer centraal stellen, maar het systeem waar zij zelf onderdeel van zijn.

Collectiviteit
Volgens voorstanders van de verplichtstelling blijkt de kracht van het huidige systeem vooral uit de solidariteit en collectiviteit. Deze begrippen worden echter vaak door elkaar gebruikt. In de tweede pijler is collectiviteit gewenst, daar waar de risico’s voor een individu te zwaar zijn. Dit is bijvoorbeeld het geval bij nabestaanden- en arbeidsongeschiktheidspensioen. De financiële gevolgen van deze gebeurtenissen kunnen vaak niet zelf worden gedragen en worden daarom gezamenlijk gedragen. Als het gaat om het ouderdomspensioen, kan het beleggingsrisico wel prima zelf worden gedragen, aangezien de beleggingshorizon en het risicoprofiel bekend zijn.

Solidariteit?
Een goed pensioensysteem heeft als voorwaarde dat er een kostendekkende premie wordt betaald. Hier zit nu net de crux. De jongere generatie treft het niet. Niet alleen moeten ze langer doorwerken en lopen ze meer risico’s, maar ze dragen ook zwaar bij aan de huidige en komende tien jaar van pensionado’s. Die hebben geen kostendekkende premie betaald en worden dus gesubsidieerd door de groepen die nu nog wel betalen, de werkenden. Dit heet dus solidariteit, maar werkt blijkbaar niet twee kanten op.

Om de kosten laag te houden, kun je wel collectief beleggen in dezelfde actief beheerde fondsen of indexfondsen, maar met je eigen pensioenrekening. Dit is precies wat wij doen bij BeFrank: gebruik maken van de collectiviteit zonder de perverse solidariteit. Een pensioen tegen lage kosten met online en realtime inzicht in de beleggingen en de mate van risico. Met keuzevrijheid kunnen deelnemers invloed uitoefenen op dat risico. Zo hebben de deelnemers weer de regie over hun pensioen. Dhr. Bovenberg slaat wat dat betreft de spijker op zijn kop: werknemers willen de “baas zijn over hun eigen geld.”